Toitche-linwe

Èn årtike di Wikipedia.

On toitche-linwe c' est ene coûte fråze målåjheye a dire, paski des sons vijhéns rivnèt onk après l' ôte, mins motoit nén dins l' minme shuvaedje.

Dabôrd, c' est come si on vs toitchreut vosse linwe.

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "toitche-linwe", alez s' vey e splitchant motî.

[candjî] Egzimpes di toitche-linwe e walon

• djusse målåjheys a dire.
  • Loukîz Colas k' est la ki louke li lune ki lût.
  • I n a Colas k' est la ki louke et ki n' voet nouk.
  • Makes tu, la k' ti loukes, u loukes tu, la k' ti makes ?
  • Ene tcherêye di belès vetès setchès schetes.
  • Nosse bele grosse rodje poye cove inte li late et li tchviron.
  • Des bounès holès molès wåfes.
  • Li toû do cou do cok do clokî.
  • Å galop, galopea, el diale vos årè pa vos dijh årteas.
  • On frezé betchtåd ashiou so on strouk s' ecrouke tot magnant des petchales.
  • Cwate clawtîs clawèt cwate clås; si on clawtî clawe cwate clås, kibén d' clås cwate clawtîs clawèt i po leus cwate ?
  • On bea gros crås gris tchet avou ene bele grosse cråsse grijhe cawe.
  • Kén ake est ç' ? I n' a k' èn ake.
  • I n' a k' mi k' magne, et n' a k' ti k' boes.
  • On n' dit nén "ti" a mi; et si ti dis co "ti" a mi, mi, dji dirè "ti" a ti.
  • Si shijh cint swessante-shijh cinsîs suçrént so shijh cint swessante-shijh såcissons sins såce, ci sereut shijh cint swessante-shijh sots cinsîs. ^[1]
  • Taijhe tu, ti, Toutou, t' as toirt; ti timpes todi tes tåtes.
• Ki vont fé prononcî èn ôte mot, måhonteus.
  • Les poyes do curé ponèt. (on va fini pa dire les coyes do curé).
• Målåjheys a dire, aprume dins sacwantès coines del Walonreye:
  • End a li dijhnut k' end ont et nd a ki dijhnut k' end ont nén; Mins end a dpus ki dijhnut k' end ont k' end a ki dijhnut k' end ont nén. Ås Scåssenes, ça s' prononce: i dd a ki dittënt k' i dd ont, et i dd a ki dittënt k' i dd ont nî; mins i dd a pus ki dittënt k' i dd ont k' i dd a ki dittënt k' i dd ont nî.

[candjî] Sourdants

1. ↑ sacwants d' ces toitche-linwe ci ont stî ramexhnés pa P. Fastré ey eplaidîs dins li gazete e walon "La Wallonne".

[candjî] E des ôtes lingaedjes

(nén co so les "Wikis")

• arabe marokin : كليت خيارة و جيارة و جليت جيارة لعشتي (klît xhiyyara wa xhiyyara wa xhellît xhiyyara li 3chati; dj' a magnî ene cawoûte et ene (ôte) cawoûte et dj' a leyî ene cawoûte po soper). Tot-z alant rade, on va prononcî كليت جرية (klît xhraya; dj' a magnî do stron).